Οι μαθητές στο επίκεντρο
Η μεθοδολογία της ΑεξΑΕ θέτει τις ανάγκες, τις δυνατότητες και τον προσωπικό ρυθμό μάθησης των εκπαιδευόμενων στο επίκεντρο του εκπαιδευτικού σχεδιασμού και της μαθησιακής διαδικασίας. Το εκπαιδευτικό υπόβαθρο και οι δυνατότητες όλων των εκπαιδευόμενων γίνονται σεβαστές και ενθαρρύνεται η πρόσβαση ατόμων με αναπηρία, ατόμων από απομακρυσμένες περιοχές ή ζώνες πολέμου, κρατούμενων, μεταναστών, ή πολιτών που για οικονομικούς, πολιτισμικούς ή θρησκευτικούς λόγους δεν έχουν εισαχθεί στην τυπική εκπαίδευση. Προωθείται, συνεπώς, η κοινωνική ισότητα και η πρόσβαση (Bates, 2005).
Επιπρόσθετα, η ΑεξΑΕ ενισχύει την αυτόνομη και αυτορρυθμιζόμενη μάθηση (Γιαγλή κ.ά., 2010). Συγκεκριμένα, επιτρέπει στους φοιτητές να χαράζουν το προσωπικό τους μονοπάτι μάθησης (ακόμη και τα μαθήματα ενός προγράμματος σπουδών) και να ελέγχουν το χρόνο, το χώρο, τη διάρκεια και τις πηγές μελέτης τους. Με τον τρόπο αυτό παρέχεται σημαντική ευελιξία, η οποία είναι καθοριστική για την ολοκλήρωση των σπουδών, ειδικά στους ενήλικες εκπαιδευόμενους που είναι επιφορτισμένοι με επαγγελματικές και οικογενειακές υποχρεώσεις.
Τέλος, η μαθητοκεντρική προσέγγιση που ακολουθείται, με την έμφαση στην οικοδόμηση της γνώσης, τη συνεργασία και την κριτική επεξεργασία των πληροφοριών, οι εκπαιδευόμενοι εξοπλίζονται με σημαντικές δεξιότητες του 21ου αιώνα (δείτε πιο αναλυτικά παρακάτω), τις οποίες μπορούν να αξιοποιήσουν τόσο στην επαγγελματική όσο και στην προσωπική τους ζωή.
Δια βίου μάθηση
Η ΑεξΑΕ είναι σύμμαχος της δια βίου μάθησης. Δίνει τη δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους να μετέχουν σε εκπαιδευτικές εμπειρίες της τυπικής, μη τυπικής και άτυπης μάθησης, να εξελιχθούν και να βελτιώνουν διαρκώς τις δεξιότητές τους, παραμένοντας ευέλικτοι και ανταγωνιστικοί στην αγορά εργασίας, η οποία χαρακτηρίζεται από ραγδαία ανάπτυξη της γνώσης. Δίνει, επίσης, στους πολίτες τη δυνατότητα να αλλάξουν την επαγγελματική τους πορεία, να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους ή να φοιτήσουν σε ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα, χωρίς τους περιορισμούς των συμβατικών ιδρυμάτων. Συν τοις άλλοις, η δια βίου μάθηση έχει θετικό αντίκτυπο στις επιχειρήσεις, καθότι μειώνει το κόστος εκπαίδευσης, ενώ στις κυβερνήσεις προσφέρει οικονομική ανταγωνιστικότητα (Bates, 2005).
Αποδοτικότητα
Η τυπική τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην ολοένα αυξανόμενη ζήτηση και τις εκπαιδευτικές ανάγκες των πολιτών (Coskun, & Demirci, 2021). Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση μπορεί να απαντήσει σε αυτήν την ανάγκη χωρίς μάλιστα να απαιτεί επιπρόσθετες δαπάνες για νέες υποδομές και εξοπλισμό. Συν τοις άλλοις, απευθύνεται σε ευρύτερο κοινό τόσο ηλιακά όσο και γεωγραφικά. Τέλος, η ηλεκτρονική διανομή του υλικού και η αξιοποίηση Ανοικτών Εκπαιδευτικών Πόρων (ΑΕΠ), περιορίζουν σημαντικά το κόστος εκπαίδευσης και των εκπαιδευτικών πόρων.
Η τεχνολογία ως σύμμαχος
Η ΑεξΑΕ αξιοποιεί τις τεχνολογικές εξελίξεις για να ενισχύσει την σύγχρονη και ασύγχρονη επικοινωνία όλων των εμπλεκόμενων μερών, τη δημιουργία, εξατομίκευση και διάδοση του εκπαιδευτικού υλικού και την αξιολόγηση. Παράλληλα, όπως προαναφέρθηκε, η τεχνολογία βοηθά την ΑεξΑΕ να προσεγγίζει μεγαλύτερο αριθμό ενδιαφερομένων ανεξάρτητα από τη γεωγραφική τους θέση και καθιστά την πρόσβαση ευκολότερη και το κόστος χαμηλότερο.
Ένα ουσιαστικό πλεονέκτημα για τους εκπαιδευόμενους που προκύπτει από τη χρήση της τεχνολογίας στη μεθοδολογία της ΑεξΑΕ, είναι η υποστήριξή τους στην ενεργητική μάθηση και την οικοδόμηση της γνώσης και η ανάπτυξη κρίσιμων δεξιοτήτων (Bates, 2005). Πιο αναλυτικά, οι εκπαιδευόμενοι αναπτύσσουν σημαντικές ψηφιακές δεξιότητες που έχουν περιγραφεί στο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Ψηφιακών Δεξιοτήτων των Πολιτών DigComp2.0 , όπως ο γραμματισμός στην πληροφορία και τα δεδομένα, η επικοινωνία και συνεργασία, η δημιουργία ψηφιακού περιεχομένου και η επίλυση προβλήματος (Bates, 2022; JRC, 2016), που θα τους βοηθήσουν να αναπτύξουν τον τρόπο σκέψης και τις γνώσεις για να επιτύχουν στην ψηφιακή εποχή.
Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι για την ανάπτυξη των ανωτέρω δεξιοτήτων, η χρήση της τεχνολογίας είναι αναγκαίο να ακολουθεί έναν καλά δομημένο εκπαιδευτικό σχεδιασμό, που στηρίζεται σε κατάλληλες θεωρίες μάθησης και εκπαιδευτικές προσεγγίσεις.
Βιβλιογραφικές αναφορές
Bates, A. W. (Tony). (2005). Technology, e-learning and Distance Education. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203463772
Bates, A.W. (2022). Teaching in a Digital Age – Third Edition. Tony Bates Associates Ltd. Ανακτήθηκε Ιούλιος, 19, 2024 από https://pressbooks.bccampus.ca/teachinginadigitalagev2/
Γιαγλή, Σ., Γιαγλής, Γ., & Κουτσούμπα, Μ. Ι. (2010). Αυτονομία στη μάθηση στο πλαίσιο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Ανοικτή Εκπαίδευση: το περιοδικό για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση και την Εκπαιδευτική Τεχνολογία, 6(1,2), 92-105. https://doi.org/10.12681/jode.9753
Coskun, I., & Demirci, C. (2021). Distance education. In S.A . Kiray & E. Tomevska-Ilievska (Eds .), Current Studies in Educational Disciplines 2021 (pp. 116–149). ISRES Publishing.
JRC. (2016). DigComp 2.0 :the digital competence framework for citizens. Publications Office. https://data.europa.eu/doi/10.2791/607218